PET กับ PP ต่างกันอย่างไร? อ่านรหัสก่อนรีไซเคิล
รหัสพลาสติก PET กับ PP
อ่านให้เข้าใจ ก่อนแยกรีไซเคิล
ตัวขวด ฝา และภาชนะที่ดูคล้ายกันอาจทำจากพลาสติกต่างชนิด รู้จักเลข 1 และเลข 5 พร้อมวิธีตรวจสิ่งที่ผู้รับรีไซเคิลต้องการ เพื่อแยกวัสดุได้ตรงทางมากขึ้น
PET กับ PP เป็นพลาสติกคนละชนิด
PET หรือ PETE คือ Polyethylene Terephthalate ส่วน PP คือ Polypropylene ทั้งคู่เป็นชื่อวัสดุพลาสติก แต่ใช้รหัสระบุชนิดต่างกัน การคัดแยกจึงควรอ่านทั้งเลขและตัวอักษร ไม่รวมเข้าด้วยกันเพียงเพราะเป็นภาชนะพลาสติกเหมือนกัน
| สิ่งที่สังเกต | PET / PETE | PP |
|---|---|---|
| รหัสวัสดุ | เลข 1 | เลข 5 |
| ชื่อวัสดุ | Polyethylene Terephthalate | Polypropylene |
| ตัวอย่างที่พบได้ | ขวดน้ำดื่มหรือขวดเครื่องดื่มบางประเภท | ภาชนะอาหาร ถ้วย หรือฝาบางประเภท |
| ก่อนนำส่ง | ตรวจว่ารับขวดสีใดและสภาพแบบไหน | ตรวจว่ารับภาชนะหรือชิ้นส่วนรูปแบบนั้นหรือไม่ |
ตัวอย่างข้างต้นช่วยให้เริ่มสังเกต แต่ไม่ได้ใช้ยืนยันชนิดของภาชนะทุกชิ้น ขวดหรือกล่องรูปทรงเดียวกันอาจใช้วัสดุต่างกัน จึงควรดูเครื่องหมายของชิ้นนั้นประกอบเสมอ
รหัสบอกชนิดวัสดุ ไม่ได้ยืนยันช่องทางรีไซเคิล
ลองมองหาตัวเลขและตัวอักษรใต้ภาชนะ หรือบริเวณที่ผู้ผลิตระบุ รหัสอาจอยู่ในกรอบสามเหลี่ยม หรือมีเครื่องหมายที่ดูคล้ายสัญลักษณ์รีไซเคิล แต่ความหมายหลักคือการระบุชนิดของพลาสติก
การมีรหัสไม่ได้ยืนยันว่าชิ้นนั้นผลิตจากวัสดุรีไซเคิล และไม่ได้แปลว่าทุกจุดรับจะนำไปรีไซเคิลได้ ผู้รับอาจกำหนดทั้งชนิดวัสดุ รูปแบบ สี และระดับการปนเปื้อนที่ยอมรับ
ถ่ายภาพตัวภาชนะ เครื่องหมาย และฉลาก ส่งให้ผู้รับช่วยตรวจ อย่าตัดสินจากความใส ความแข็ง หรือรูปทรงเพียงอย่างเดียว
หากมีทั้งตัวขวด ฝา และปลอกหุ้ม ให้ตรวจเป็นรายชิ้น เพราะรหัสบนตัวขวดไม่ได้บอกว่าชิ้นส่วนอื่นเป็นวัสดุเดียวกัน
เตรียมตัวขวดและฝาตามที่ผู้รับต้องการ
ก่อนรวบรวมจำนวนมาก ให้ถามผู้รับก่อนว่ารับวัสดุอะไรและต้องเตรียมอย่างไร แล้วใช้ขั้นตอนเดียวกันทั้งทีม เพื่อลดงานแยกซ้ำเมื่อถึงปลายทาง
- นำของเหลวและเศษอาหารออก: ทำความสะอาดตามระดับที่ผู้รับกำหนด และสะเด็ดน้ำก่อนรวบรวม
- แยกชนิดและรูปแบบ: เช่น ขวด PET กับภาชนะ PP หากผู้รับให้แยกสีด้วย ให้จัดกลุ่มตามนั้น
- ถามเรื่องฝาและฉลาก: บางระบบให้ส่งฝาติดขวด บางแห่งให้แยกเก็บ จึงไม่ควรใช้กฎเดียวกับทุกจุดรับ
- ถามก่อนบีบหรือย่อขนาด: เตรียมตามวิธีขนส่งและคัดแยกของผู้รับ ไม่ทำจนตรวจชนิดวัสดุได้ยาก
ฝาขวดอาจเป็น PP หรือพลาสติกชนิดอื่น จึงไม่ควรเรียกฝาทุกชิ้นว่า PET ตามตัวขวด และการรับขวดไม่ได้หมายความว่า ผู้รับเดียวกันจะรับฝาแยกชิ้นด้วย
จัดจุดรวบรวมให้แยกง่ายและส่งต่อได้
สำหรับสำนักงาน โรงเรียน หรือกิจกรรมของทีม ควรเริ่มจากเลือกผู้รับและรายการที่รับจริง แล้วค่อยทำป้ายบนถังหรือถุงให้ตรงกับรายการนั้น ป้ายที่มีชื่อวัสดุพร้อมภาพตัวอย่างที่รับและไม่รับ จะช่วยให้คนใช้งานตัดสินใจได้ง่ายกว่าคำว่า “พลาสติก” เพียงคำเดียว
- ระบุของที่รับ: เช่น ขวด PET ตามเงื่อนไขผู้รับ โดยแยกจากภาชนะชนิดอื่น
- กำหนดผู้ดูแล: ให้มีคนตรวจสิ่งปะปนและสอบถามชิ้นที่ไม่แน่ใจ
- วางแผนส่งต่อ: ตกลงวิธีเก็บ จำนวนที่สะดวกส่ง และรอบรับกับผู้รับจริง
ขวด PET ที่ผ่านการคัดแยกอาจเข้าสู่กระบวนการผลิตเม็ดพลาสติก หรือเส้นใยตามระบบปลายทาง แต่ไม่ได้หมายความว่าขวดที่รวบรวมทุกใบจะกลายเป็นเสื้อ การเล่าเรื่องกิจกรรมควรอ้างอิงปลายทางและข้อมูลที่ตรวจสอบได้
การแยกขวดกับการตรวจสัดส่วนรีไซเคิลของเสื้อเป็นคนละขั้นตอน ควรขอรายละเอียดผ้าของรุ่นที่เลือก ไม่ใช้จำนวนขวดที่กิจกรรมรวบรวมแทนหลักฐานของตัวเสื้อ
คำถามที่พบบ่อย
ขวดใสทุกใบคือ PET เลข 1 หรือไม่?
ไม่ควรสรุปจากความใส ให้ดูรหัสและข้อมูลของภาชนะนั้น หากไม่ชัดควรถามผู้รับก่อนรวมกับขวด PET
ฝาขวดต้องถอดออกทุกครั้งไหม?
ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของผู้รับ บางระบบรับพร้อมขวด บางระบบแยกฝา จึงควรถามวิธีเตรียมก่อนรวบรวม
PP เลข 5 รีไซเคิลได้ทุกที่ไหม?
ไม่ใช่ทุกจุดรับ รหัสบอกชนิดวัสดุ แต่การรับขึ้นอยู่กับระบบและเงื่อนไขของผู้รับ เช่น รูปแบบชิ้นงานและความสะอาด
อ่านต่อเรื่องที่เกี่ยวข้อง
อยากรู้ต่อเรื่องเสื้อจากขวด PET?
หากกำลังเลือกเสื้อรีไซเคิลสำหรับองค์กรหรือกิจกรรม ลมหายใจพร้อมช่วยแนะนำผ้าและช่วยวางแบบ พร้อมคุยรายละเอียดวัสดุของรุ่นที่สนใจ
